حروف مدّى

هرگاه بعد از حركات (فتحه ، كسره ، ضمه ) حرف همجنس آنها قرار بگیرد، آن حرف ، باعث دو برابر شدن مدّ و كشش صداى حركات مى شود؛ از این رو به آن ، حرف مدّى مى گویند. حروف مـدّى سـه تـا اسـت : (الف مـدّى ، یـاء مـدّى ، واو مـدّى ) كـه بـه تـرتـیـب دربـاره شكل ، اسم و چگونگى تلفّظ آنها توضیح مى دهیم .
الفِ مدّى
هـر گـاه بـعـد از حـرف مفتوح ، الفى قرار گیرد (ـَ ا) این الف باعث دو برابر شدن مدّ و كشش صداى فتحه مى شود بدین جهت به آن ، الف مدّى مى گویند.
در قـرآنـهـایـى كـه بـا رسـم الخـط ایـرانـى نـوشـتـه شـده ، فـتـحـه قـبل از الف مدّى را به صورت ایستاده علامت گذارى كرده اند (ـ ا) تا نشانگر تلفّظ فتحه با صداى كشیده باشد.
صداى الف مدّى نزد تمامى حروف ، یكسان نیست ؛ بعد از هشت حرف (خ ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ غ ـ ق ـ ر) به صورت درشت (شبیه صداى (آ) فارسى ) و بعد از بیست حرف دیگر به صورت نازك ادا مى شود⁽¹²⁾، مانند:
جـاهـَدَ ـ نـاصـِرُ ـ مالِكِ ـ اَحاطَ ـ فَاِذا ـ عَذابُ ـ ناقَةُ ـ تَبارَكَ ـ اَماناتِ ـ ضَلا لَةَ ـ شَهاداتِ ـ نَمارِقُ ـ تالِیاتُ ـ یُضاعَفُ ـ زاجِراتِ ـ ماذا اَرادَ ـ بِعَصاكَ ـ صالِحاتُ
# نكته : در نوشته هاى قدیم ، الف مدّى بعضى از كلمات را به جهاتى نمى نوشتند بعدها كه قرآن را براى صحت تلاوت علامت گذارى كردند.
این امر به دو صورت انجام پذیرفت :
1 ـ بعضى با اضافه كردن یك الفِ كوچك در كنار فتحه (ـَ‍) علامت گذارى كردند، مانند:
ذَلِكَ ـ سَمَواتُ ـ رَحْمَنِ ـ هَذَا ـ قِیَمَةِ
2 ـ عده اى دیگر با ایستاده نوشتن فتحه ( ) علامت گذارى نمودند، مانند:
ذلِكَ ـ سَمواتُ ـ رَحْمنِ ـ هذا ـ قِیمَةِ
یاى مدّى
هـرگـاه بـعـد از حـرف مـكـسـور، یـاء قرار گیرد (ـِ ى ) این یاء باعث دو برابر شدن مدّ و كشش صداى كسره مى شود و از این رو به آن ، یاء مدّى مى گویند.
در قـرآنـهـاى با رسم الخط ایرانى ، كسره قبل از یاء مدّى را به صورت ایستاده علامت گذارى كرده اند (ـى ) تا نشانگر تلفّظ كسره با صداى كشیده باشد.
صداى یاء مدّى همانند صداى (اى ) فارسى مى باشد، مانند:
عـِبادى ـ قَمِیصى ـ یُریدُ ـ كَبیرُ ـ اَرادَنى ـ ایمانُها ـ سَفیهُنا ـ فى جیدِها ـ حافِظینَ ـ لاِ یلا فِ ـ خ الِدینَ ـ الِهَتى ـ وَسیلَةَ
واو مدّى
هرگاه بعد از حرف مضموم ، واو قرار گیرد (ـُ و) این واو باعث دو برابر شدن مدّ و كشش صداى ضـمـه مـى شـود بـدیـن جـهـت بـه آن واو مـدّى مـى گـویـنـد. شكل واو مدّى در قرآنهاى با رسم الخط ایرانى و یا عربى ، تفاوتى با هم ندارند.
صداى واو مدّى همانند صداى (او)فارسى مى باشد، مانند:
اُوذیـنـا ـ یـَطـُوفُ ـ یـُوفـُونَ ـ نُوحیها ـ قُلُوبُنا ـ یُوعَدُونَ ـ تَخافُونَ ـ یَقُولُونَ ـ یَتَخافَتُونَ ـ فَعَقَرُوها ـ یُقیمُونَ

وبلاگ فرهنگی مذهبی موعود كاشمر

انجمن قاریان قرآن جوانان مهدیه صاحب الزمان(عج) کاشمر ثبت 209200164

http://mouoodkashmar.blogfa.com

+ نوشته شده در جمعه سی و یکم شهریور ۱۳۹۱ساعت 10:49 توسط حاج رحیم شریفی |